Thế mà một o dân quân ở Hà Tĩnh lại làm được, góp phần đánh bại chiến thuật phi cơ bay thấp trong chiến lược chiến tranh phá hoại trên toàn miền Bắc của đế quốc Mỹ
Trước khi tôi về, bác dặn: “Nhắc bố cháu giữ giàng sức khỏe để còn làm việc lâu dài. Các phần khác ông duyệt y nhanh, riêng đoạn cuối ông sửa khá nhiều bằng bút đỏ: “Chuyện thì đúng như vậy, nhưng đoạn này cháu viết hơi… xáo.
Những lần đến nhà bác Văn, tôi chú ý có một sự lạ. “Tôi nghĩ rằng, bác Văn là người có tiên cảm đặc biệt nhạy bén về những điều sắp xảy ra trong mai sau.
Bản thảo trình lên ông xem lại trước khi đi nhà in. Tuy nhiên, cách tập của Đại tướng còn thiếu một số động tác, ông xin được dạy bổ sung. Thiền có thể giúp người tập kéo dài tuổi thọ.
Sau khi quan sát, ông bác sĩ này nói phương pháp thiền của Đại tướng thuộc một dòng thiền rất cao, tập đều sẽ ích lợi cho sức khỏe.
Bởi vậy khi nào mua được cá ngon, mẹ tôi thường kho một nồi to, sai tôi mang vào 30 Hoàng Diệu.
Hữu Việt Ông kể từng chi tiết chuyến đi cách đó hơn 60 năm với một trí tưởng phi thường, những đoạn nói thêm ngoài lề ông đưa tay che micro máy ghi âm lại. Hóa ra tôi nhầm, đó là một bức ảnh rất đẹp, không phải nhờ bố cục, màu sắc, ánh sáng… Bức ảnh bác Văn đang ngồi thiền trên ghế sa-lông trong phòng khách khu nghỉ dưỡng của Bộ tư lệnh Hải quân.
Thế rồi chiến tranh kết thúc, không ai biết tăm hơi của cô gái ấy ở đâu cho đến khi báo tiên phong phát hiện ra và tìm thấy chị Thương. Ông bắt mạch và hỏi Đại tướng có tập tành môn thể thao nào không. Cha tôi thường nói rằng Đại tướng là người rất có “uy” với lính. Bác nói: “Tuy là sáng kiến của một cô gái, nhưng khi mang tầm vóc trí óc của dân tộc thì có ý nghĩa khôn xiết lớn lao.
Có một vị tướng lên phát biểu, thông tõ sự khâm phục với những người giúp Đại tướng viết hồi ký. Cha tôi từng kể rằng, cách đây nhiều năm, có một thầy thuốc rất giỏi thuộc Ban Bảo vệ sức khỏe Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc sang Việt Nam, đã đến thăm và khám thẩm tra sức khỏe cho bác Văn. Tìm hiểu thì được biết, đó là quy định rất rõ ràng mà mọi người phải chấp hành.
Đã có một khu đất được quy hoạch cách Hồ Núi Cốc (Thái Nguyên) không xa mà người dân trìu mến gọi là “nghĩa trang Đại tướng”.
Còn theo thông tin chính thức của BCH Trung ương Đảng về việc cử hành tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ý nguyện của Đại tướng và gia đình là được mai táng tại tha ma quê nhà, tỉnh Quảng Bình.
Bác Văn đáp, tập thiền. Lời nhắc nhở nhẹ nhàng Lần đầu được làm việc với bác Văn là vào dịp kỷ niệm 20 năm giải phóng miền Nam, khi ấy tôi mới là người viết báo a-ma-tơ. Còn nhớ, cách đây vài năm, Thư viện Quân đội tổ chức một cuộc hội thảo về Tổng tập hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ngày ấy, Đại tướng đã ra lệnh khen thưởng o dân binh huân chương quân công, nhưng thủ tục làm chưa kịp.
Bức ảnh độc đáo Chơi đàn piano và thiền là hai hình thức tiêu khiển và tập luyện của bác Văn những lúc rỗi rãi. Một là, uy tín tuyệt đối của ông trong quân đội. Tôi không tin lắm, khi “nhiếp ảnh gia” là mẹ tôi, một người đã ngoài 70 tuổi và hầu như thường thông thuộc công nghệ.
Bác Văn đã dạy cho tôi một bài học nghề nghiệp nhẹ nhõm mà sâu sắc, bởi bác cũng từng là người đã viết báo từ khi còn rất trẻ. Vị Đại tướng vĩ đại ở những điều giản dị Đại tướng đàm luận cùng các cộng sự tại phòng làm việc (chụp khoảng năm 1998). Trước đây từng có thông tin Đại tướng muốn khi trăm tuổi được yên nghỉ giữa lòng bà con các dân tộc Việt Bắc.
Bài báo ấy in trên Tiền Phong Chủ nhật, trung tướng Hồng Cư đọc và khen là đã khai khẩn được một tư liệu quý. Dự bữa cơm với gia đình Đại tướng, o Thương xúc động hầu như không ăn được gì.
Bác vẫy tay cho đi cùng một quãng. Trong chiến tranh tôi luôn bám sát tư tưởng chỉ đạo này…”. Bác Văn nhắc lại lời ngợi khen o từ mấy chục năm trước: “Em là một nhà triết học, vì em đã biết phát hiện ra quy luật, không sợ Mỹ, dám đánh Mỹ và đánh thắng Mỹ”.
Cứ vào thể trạng hiện thời thì Đại tướng sẽ sống ngoài một trăm tuổi. Cha tôi nhà văn Hữu Mai, sau nhiều năm làm việc với bác Văn về các tập hồi ký mà ông là người biểu đạt, nhận xét, khi viết câu, Đại tướng đặc biệt không thích ba dấu chấm lửng (…), trừ trường hợp thật cấp thiết.
Tôi được đọc, nghe, xem nhiều hồi ức, tư liệu công phu, sâu sắc, trí óc và xúc động về cuộc đời và hào kiệt Võ Nguyên Giáp. Cha tôi nghe xong, không nói gì, chỉ nhâm nhẩm gật đầu
Ông nói, để được Đại tướng duyệt y hàng ngàn trang sách là việc không hề dễ! Ông thành thực: “Bản thân tôi khi còn là trợ lý cho Đại tướng, chỉ viết một cái công văn mà ông cụ bắt sửa lại tới bốn, năm lần, mỗi lần trình lên là một lần lo sốt vó!”.
Nghe đâu còn những kế hoạch và dự định mà hai ông đã bàn kỹ từ trước nhưng chưa thực hành xong. Hôm nay nhớ lại chuyện này, mới thấy lời tiên đoán đó hoàn toàn xác thực! Cách đây quãng 10 năm, sau khi cùng cha tôi và gia đình bác Văn ra Hạ Long làm việc, kết hợp ngơi nghỉ, trở về mẹ tôi hớn hở khoe mình chụp được một bức ảnh rất “độc”. Trong bài viết, ở đoạn cuối, tôi dạn dĩ tái hiện một chút tình tiết trước khi rời Sài Gòn, ông tìm đến bến Nhà Rồng, nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, bâng khuâng nhìn theo những con tàu đang ra khơi.
Anh Võ Hồng Nam kể với tôi, trong những năm tháng rốt cục khi đã phải điều trị tích cực, hằng ngày bác Văn vẫn duy trì tập thiền. Cũng vào dịp này, trên báo tiên phong đăng bài viết về chị Ngô Thị Thương, o dân binh đã có công tìm ra cách đánh phi cơ tầm thấp. Một lần như vậy, buổi tối mùa đông, tôi đến, gặp bác Văn đang đi dạo trong vườn nhà. Câu nói rất ngắn gọn, nhưng ân tình này, mỗi khi nhớ lại, nước mắt tôi như muốn trào ra.
Bác Văn kể cho tôi nghe kỷ niệm lần đầu tiên ông đến Sài Gòn khi mới ngoài 20 tuổi. Với bác Văn mọi thứ phải luôn rõ ràng, dứt khoát, không bằng lòng nước đôi. Bác Đặng Bích Hà, phu nhân của Đại tướng thích những món ăn dân dã, nhất là cá kho. Cuối năm 2008, bác Văn đã 98 tuổi, lại có nhiều tin đồn về tình trạng sức khỏe của bác.
Nói với bố, bác vẫn khỏe, không có bệnh tật gì, nhưng đó là sức khỏe của một người dưng chín mươi”.
Đây là chiến thuật rất khó ứng phó vì khi phát hiện ra thì máy bay địch đã vào oanh kích rồi. Đặc biệt là thiền định. Sau này tôi mới biết đó là lời nhắc nhẹ nhàng. Tay phải bác Văn nắm lấy tay tôi, tay trái bác xoa má, vuốt tóc tôi, bảo nhỏ, chậm rãi: “Gặp cháu, tôi nhớ anh Mai”.
Thế nhưng tôi nghĩ thiền còn giúp người ta duy trì thông tuệ và vững vàng vượt qua những khó khăn cân não, luôn biểu thị sự thư thái với nụ cười trên môi. Hai là, thần thái oai nghi toát ra từ con người ông. Có một tình tiết mà Hồng Vĩnh đã ghi lại bằng hình ảnh.
Phần mình, xin ghi lại những câu chuyện nhỏ từ vùng lưu trữ tây riêng, đặc biệt trong thời kì đang làm việc ở báo Tiền Phong để sẻ chia một tiếp cận đời thường với một danh tướng tầm vóc vượt thời kì và thời đại. Tòa soạn báo Tiền Phong cử tôi và phóng viên Hồng Vĩnh vào thăm ở khu điều trị công nghệ cao Bệnh viện 108.
Vị, dù là những sinh hoạt đời thường, phục vụ Đại tướng hằng ngày, nhưng mỗi đội viên đều đang làm mướn việc quân sự với anh Văn nên phải tuân thủ tác phong quân đội. “Uy” ở đây phải hiểu theo hai nghĩa.
Hữu Việt. Tôi không thật hiểu lắm câu nói này nhưng về vẫn “báo cáo” lại nguyên văn. Từ các cậu vệ binh trẻ măng đến những đồng chí trợ lý tuổi còn nhỏ hơn tôi, khi xưng hô đều gọi là “anh Văn, chị Hà” trong khi lại gọi các con Đại tướng là “cô Hồng Anh, chú Điện Biên…”. Cha tôi trước khi tạ thế vẫn mang một hoài bão chưa hoàn tất, đó là viết một bộ sách bao quát quờ cuộc chiến tranh phóng thích dân tộc mà nhân vật trọng tâm là Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp”.
Ông đề nghị Đại tướng ngồi thiền cho mình xem. Cha tôi mất giữa năm 2007. Nghĩ lại việc làm “liều lĩnh” của mình, tôi mới thấy toát mồ hôi.
Những ngày này, cả đất nước và thế giới bàng hoàng trước sự ra đi của một trong những vị tướng được vinh danh vĩ đại nhất của thế kỷ XX. Đại tướng và nhà văn Hữu Mai thảo luận công việc trong khu vườn tại tư gia của Đại tướng, 30 Hoàng Diệu, Hà Nội (ảnh chụp năm 2003).
Khi ấy, nhiều người nghĩ đó là lời khích lệ trên cương vị của một thầy thuốc. Dù rất bận, nhưng bác Văn đã dành thời gian tiếp và mời chị Thương ăn một bữa cơm gia đình. Năm 2004, vào dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, bác Văn tuổi đã ngoài 90, nhưng lịch làm việc với các đoàn ra, đoàn vào, các hội thảo quốc tế dày đặc. Bác Hồ đã nói, có dân là có tất thảy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét